:::note[Định nghĩa] Dùng để nói về **hành động đang xảy ra ngay lúc này** hoặc **kế hoạch sắp tới đã sắp xếp**. Công thức cốt lõi là **be (am/is/are) + V-ing** — chỉ cần nhớ chọn đúng dạng của "be" theo chủ ngữ, rồi thêm "-ing" vào động từ chính. ::: --- ## 📋 1. KHI NÀO DÙNG Thì Hiện tại Tiếp diễn có **5 cách dùng** chính. Hãy đọc kỹ từng nhóm — đây là phần quyết định bạn chọn đúng thì: **a) Hành động đang diễn ra NGAY LÚC NÓI** - She **is cooking** now. → Cô ấy đang nấu ăn bây giờ. - I **am writing** an email at the moment. → Tôi đang viết email ngay lúc này. **b) Hành động đang diễn ra TRONG KHOẢNG THỜI GIAN NÀY (không nhất thiết đúng giây phút nói)** - I **am reading** a great book these days. → Dạo này tôi đang đọc một cuốn sách rất hay. - She **is studying** for her exams this week. → Tuần này cô ấy đang ôn thi. **c) KẾ HOẠCH/HẸN đã sắp xếp trong tương lai gần** (đã chốt lịch, có thời gian/địa điểm cụ thể) - I **am meeting** him tomorrow. → Mai tôi gặp anh ấy. (đã hẹn rồi) - We **are flying** to Da Nang on Friday. → Thứ Sáu chúng tôi bay đi Đà Nẵng. (đã mua vé) **d) Sự THAY ĐỔI / XU HƯỚNG đang diễn ra** - The weather **is getting** colder. → Thời tiết đang trở lạnh. - Prices **are rising** quickly. → Giá cả đang tăng nhanh. **e) Thói quen gây KHÓ CHỊU (đi với always, constantly, forever)** — diễn tả sự phàn nàn - He **is always losing** his keys! → Anh ấy lúc nào cũng làm mất chìa khóa! (bực mình) - You **are constantly interrupting** me. → Cậu cứ liên tục ngắt lời tôi. --- ## 🔤 2. CÔNG THỨC ``` Khẳng định: S + am/is/are + V-ing Phủ định: S + am/is/are + not + V-ing Nghi vấn: Am/Is/Are + S + V-ing ? ``` **Chọn "be" theo chủ ngữ:** | Chủ ngữ | Dạng "be" | |---------|-----------| | **I** | am | | **He / She / It** (số ít) | is | | **You / We / They** (số nhiều) | are | | Thể | Cấu trúc | Ví dụ | |-----|----------|-------| | **Khẳng định** | S + **am/is/are** + V**-ing** | She **is studying** now. | | **Phủ định** | S + **am/is/are + not** + V**-ing** | He **isn't sleeping**. | | **Nghi vấn** | **Am/Is/Are** + S + V**-ing**? | **Are** you **watching** TV? | | **Trả lời** | Yes, S + am/is/are. / No, S + isn't/aren't. | Yes, I am. / No, I'm not. | --- ## 🗂️ 3. BẢNG CHIA ĐẦY ĐỦ (mọi ngôi) Lấy động từ mẫu **work** (làm việc) → **working**: ### ✨ Khẳng định (+) | Ngôi | Đầy đủ | Dạng rút gọn | Dịch | |------|--------|--------------|------| | I | I **am** working | I**'m** working | Tôi đang làm việc | | You | You **are** working | You**'re** working | Bạn đang làm việc | | He | He **is** working | He**'s** working | Anh ấy đang làm việc | | She | She **is** working | She**'s** working | Cô ấy đang làm việc | | It | It **is** working | It**'s** working | Nó đang hoạt động | | We | We **are** working | We**'re** working | Chúng tôi đang làm việc | | They | They **are** working | They**'re** working | Họ đang làm việc | ### 📌 Phủ định (−) | Ngôi | Đầy đủ | Dạng rút gọn | Dịch | |------|--------|--------------|------| | I | I am **not** working | I**'m not** working | Tôi không đang làm việc | | You | You are **not** working | You **aren't** working | Bạn không đang làm việc | | He | He is **not** working | He **isn't** working | Anh ấy không đang làm việc | | She | She is **not** working | She **isn't** working | Cô ấy không đang làm việc | | It | It is **not** working | It **isn't** working | Nó không hoạt động | | We | We are **not** working | We **aren't** working | Chúng tôi không đang làm việc | | They | They are **not** working | They **aren't** working | Họ không đang làm việc | :::warning[Lưu ý] ⚠️ Ngôi **I** không có dạng rút gọn "amn't" — chỉ dùng **I'm not**. ::: ### 🔍 Nghi vấn (?) + Trả lời ngắn | Câu hỏi | Yes (khẳng định) | No (phủ định) | |---------|------------------|---------------| | **Am** I working? | Yes, you are. | No, you aren't. | | **Are** you working? | Yes, I am. | No, I'm not. | | **Is** he working? | Yes, he is. | No, he isn't. | | **Is** she working? | Yes, she is. | No, she isn't. | | **Is** it working? | Yes, it is. | No, it isn't. | | **Are** we working? | Yes, we are. | No, we aren't. | | **Are** they working? | Yes, they are. | No, they aren't. | :::warning[Lưu ý] ⚠️ Trả lời ngắn **KHÔNG rút gọn** ở câu Yes: nói "Yes, I **am**." chứ không nói ~~"Yes, I'm."~~ ::: --- ## 🧩 4. QUY TẮC THÊM -ING | Trường hợp | Quy tắc | Ví dụ | |------------|---------|-------| | Hầu hết động từ | Thêm thẳng **-ing** | play → play**ing**, read → read**ing**, eat → eat**ing** | | Tận cùng **-e** (câm) | Bỏ **e**, thêm **-ing** | make → mak**ing**, write → writ**ing**, take → tak**ing**, come → com**ing** | | 1 âm tiết: phụ âm cuối + 1 nguyên âm trước nó | **Nhân đôi** phụ âm cuối + **-ing** | run → ru**nning**, sit → si**tting**, swim → swi**mming**, stop → sto**pping**, get → ge**tting** | | Tận cùng **-ie** | Đổi **-ie → y**, rồi thêm **-ing** | lie → l**ying**, die → d**ying**, tie → t**ying** | | Tận cùng **-ee, -ye, -oe** | **Giữ nguyên**, thêm **-ing** (không bỏ e) | see → see**ing**, agree → agree**ing**, dye → dye**ing** | :::tip[Ngoại lệ] ✅ **Ngoại lệ cần nhớ:** động từ kết thúc bằng **-w, -x, -y** thì KHÔNG nhân đôi: snow → snow**ing**, fix → fix**ing**, play → play**ing**. ::: :::tip[Mẹo] ✅ Với động từ 2 âm tiết của tiếng Anh-Anh, **travel** thường viết **travelling** (nhân đôi l), trong tiếng Anh-Mỹ là **traveling**. Cả hai đều đúng tùy vùng. ::: --- ## ⚠️ 5. ĐỘNG TỪ KHÔNG DÙNG THÌ TIẾP DIỄN (Stative Verbs) ⚠️ :::warning[Lưu ý] Đây là lỗi **rất phổ biến** của người Việt. Những động từ chỉ **trạng thái, cảm xúc, nhận thức, sở hữu** — KHÔNG bao giờ thêm -ing, dù có "now": ::: | Nhóm | Động từ | |------|---------| | Cảm xúc / mong muốn | love, like, hate, want, need, prefer, wish | | Nhận thức / suy nghĩ | know, understand, believe, think (= cho rằng), remember, forget, mean | | Giác quan | see, hear, smell, taste, feel, seem, look (= trông có vẻ) | | Sở hữu / quan hệ | have (= có), own, belong, contain, cost, need | **Ví dụ đối chiếu:** - ❌ I am knowing the answer. → ✅ I **know** the answer. → Tôi biết câu trả lời. - ❌ She is wanting coffee. → ✅ She **wants** coffee. → Cô ấy muốn cà phê. - ❌ This is belonging to me. → ✅ This **belongs** to me. → Cái này thuộc về tôi. - ❌ I am loving you. → ✅ I **love** you. → Anh yêu em. :::tip[Lưu ý đặc biệt] ✅ **Lưu ý đặc biệt:** một số động từ này CÓ thể dùng tiếp diễn khi đổi nghĩa sang **hành động**: - **have**: I **have** a car (sở hữu) ❌ tiếp diễn → nhưng I **am having** dinner (đang ăn — hành động) ✅ - **think**: I **think** it is good (cho rằng) → I **am thinking** about it (đang suy nghĩ — hành động) ✅ - **see**: I **see** a bird (nhìn thấy) → I **am seeing** the doctor tomorrow (gặp/khám — hành động) ✅ ::: --- ## 📌 6. DẤU HIỆU NHẬN BIẾT | **Trạng từ chỉ thời gian:** | - **now**: bây giờ
- **right now**: ngay bây giờ
- **at the moment**: ngay lúc này
- **at present / currently**: hiện tại
- **these days / nowadays**: dạo này
- **It's + giờ cụ thể + now** (It's 12 o'clock now) | | --------------------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | | **Trong câu có các động từ như:** | **-** **Look!**/ **Watch!** (Nhìn kìa!)
VD: _Look! A girl is jumping from the bridge!_
_(Nhìn kìa! Cô gái đang nhảy từ trên cầu xuống!)_

**-** **Listen!** (Nghe này!)
VD: _Listen! Someone is crying! (Nghe này! Ai đó đang khóc.)_

**-** **Keep silent!** (Hãy im lặng)
VD: _Keep silent! The teacher is saying the main point of the lesson!_
_(Trật tự! Cô giáo đang giảng đến phần chính của cả bài!)_

- **Watch out! = Look out!** (Coi chừng)
VD: _Watch out! The train is coming!_
_(Coi chừng! Đoàn tàu đang đến gần kìa!)_ | --- ## 🎯 7. PHÂN BIỆT: Hiện tại Tiếp diễn vs Hiện tại Đơn Đây là cặp thì dễ nhầm nhất. Ghi nhớ: **Tiếp diễn = TẠM THỜI / đang xảy ra**, còn **Đơn = THÓI QUEN / sự thật lâu dài**. | Tiêu chí | Hiện tại Tiếp diễn (be + V-ing) | Hiện tại Đơn (V / V-s) | |----------|----------------------------------|------------------------| | Ý nghĩa | Đang xảy ra lúc này, tạm thời | Thói quen, sự thật, lặp lại | | Dấu hiệu | now, right now, at the moment, Look! | always, usually, often, every day | | Ví dụ | She **is wearing** a coat today. | She **wears** glasses. | | Dịch | Hôm nay cô ấy đang mặc áo khoác. (tạm thời) | Cô ấy đeo kính. (thường xuyên) | | Stative verbs | ❌ Không dùng | ✅ Dùng (I know, I love...) | **So sánh trực tiếp:** - I **am living** in Hanoi at the moment. → Tôi đang sống ở Hà Nội lúc này. (tạm thời) - I **live** in Vietnam. → Tôi sống ở Việt Nam. (lâu dài, là sự thật) --- ## 💡 8. LƯU Ý — LỖI THƯỜNG GẶP :::warning[Quên động từ "be"] ❌ **Quên động từ "be"** (lỗi số 1 của người Việt) - ❌ She cooking now. → ✅ She **is** cooking now. - ❌ They playing football. → ✅ They **are** playing football. ::: :::warning[Sai dạng "be"] ❌ **Sai dạng "be" theo chủ ngữ** - ❌ He **are** working. → ✅ He **is** working. - ❌ I **is** studying. → ✅ I **am** studying. ::: :::warning[Chính tả -ing] ❌ **Thêm -ing sai chính tả** - ❌ makeing → ✅ **making** (bỏ e) - ❌ runing → ✅ **running** (nhân đôi n) - ❌ lieing → ✅ **lying** (ie → y) ::: :::warning[Stative verbs] ❌ **Dùng tiếp diễn với động từ trạng thái (stative)** - ❌ I am liking this song. → ✅ I **like** this song. - ❌ Do you are understanding? → ✅ Do you **understand**? / **Are** you understanding? (sai cả hai cách trộn — câu đúng là Do you understand?) ::: :::warning[Trộn do/does với be] ❌ **Trộn trợ động từ do/does với be** - ❌ Does she is reading? → ✅ **Is** she reading? - ❌ I don't am working. → ✅ I **am not** working. ::: :::warning[Rút gọn sai] ❌ **Rút gọn sai ở câu trả lời ngắn** - ❌ Yes, I'm. → ✅ Yes, I **am**. ::: --- ## 📝 TÓM TẮT NHANH - **Công thức:** S + **am/is/are** + **V-ing**. (I am / He-She-It is / You-We-They are) - **5 cách dùng:** (1) đang xảy ra lúc nói, (2) trong khoảng thời gian này, (3) kế hoạch tương lai gần đã hẹn, (4) thay đổi/xu hướng, (5) always + V-ing để phàn nàn. - **-ing:** thường thêm thẳng; tận cùng -e bỏ e (make → making); 1 âm tiết CVC nhân đôi (run → running); -ie → y (lie → lying). - **Stative verbs** (know, like, want, have, see...) **KHÔNG** dùng tiếp diễn. - **Dấu hiệu:** now, right now, at the moment, Look!, Listen! - **Đừng quên "be"** và **đừng trộn do/does với be** — đó là 2 lỗi phổ biến nhất. --- ## 🎥 Video giảng bằng tiếng Việt Nếu phần trên còn chỗ chưa rõ, nghe giảng lại bằng tiếng Việt ở đây rồi quay lên làm bài tập. *Nguồn: kênh **ZIM Academy** trên YouTube.*